رشت، شهر بدون فرهنگسرا

نخستین تماشاخانه کشور در رشت تبلور یافت و اکبر رادی - پدر نمایشنامه نویسی ایران - در این شهر زاده شد و اینک پیشکسوتان تئاتر رشت، آن را شهر بدون فرهنگسرا می خوانند.

این روزها تکرار پر بسامد شعر و موسیقی و تئاتر در گیلان بگونه ای است که وقت برای فرهنگ دوستان در سکوت نمی گذرد.
ایرانیان اگرچه نوستالژی گرا هستند اما این روزها گویی قرار است برای مردم گیلان خود نوستالژی شوند؛ اجراهای متعدد کنسرت و گروه های متعدد تئاتر استانی و پایتخت، اجرای جشنواره های متعدد تئاتر از خیابانی تا صحنه ای در حد و اندازه فاخرش حیرت بجا نهاده است.
صحنه های تئاتر خالی نیست و دعوت نامه های کنسرت استاد حسین علیزاده در سطح شهر پخش می شود، پرفورمنس (هنر اجرایی که مخاطب را به داوری وا می دارد) در چهارراه و ... اما امروز صداهای غریبی از پیاده راه فرهنگی رشت به سبک زمان صفوی بگوش می رسد.
بعد از گذشت 480سال، رشت هنوز گذر نمایش ندارد، مقرر نمودیم از این مکان تا بلدیه با ایجاد نمایشخانه به گذر نمایشگران تبدیل شود، و اینها را مردی می گفت که خود را به هیبت شاه عباس صفوی درآورده است و یکی از 50 گروه نمایشی است که دیروز (شنبه) در قامت کارناوال تئاتر در رشت اجرا شد.
طراح و دبیر برگزاری کارناوال تئاتر می گوید : به گواه منابع موجود، نخستین تماشاخانه کشور در رشت دایر شد و امروز این شهر فاقد فرهنگسراست.

به گزارش هنر گیلان، رضا حقی افزود: رشت، یک درصد جمعیت کشور را تشکیل می دهد اما امسال پنج نمایشنامه از رشت در تئاتر بین المللی فجر حضور دارد.
وی دانش آموخته و مدرس تئاتر است و می گوید: کارناوال تئاتر رشت با حضور 50 گروه نمایشی از سبزه میدان تا خانه فرهنگ و هنر رشت با هدف تبدیل این شهر به پایتخت تئاتر ایران برگزار شده است.
وی ادامه داد: 50 کارگردان حرفه ای تئاتر در خانه تئاتر گیلان عضو هستند و از صفر تا 100هنرمندان تئاتر استان عضو این خانه هستند اما متاسفانه این شهر هنوز فاقد فرهنگسراست.
تئاتر هویت! این تئاتر ملی با یک طنین جهانی است، گفته ایست از رادی و به یاد می آورم بخشی از نمایشنامه ملودی شهر بارانی اش را که شخصیت گیلان در آن به مهیار می گفت: برای اینکه درختی بکارین یا از مظلومی دفاع کنین، لازم نیس سوار اسب نحیف تون بشین و دور جبهه های جنگ و افسانه ها بگردین. باغچه و مظلوم هر دو پیش روی شمان؛ فقط کمی هنر می خواد.
گفت و گو با پیشکسوتان تئاتر گیلان که خود بالنده بیش از یکصد و 10 سال سابقه تئاتر کشور هستند و یا افرادی که پیشانی به گرد صحنه متبرک نموده اند، این گونه تداعی می کند که در مجموع همه امور مربوط ، باز هم پیشرفت هنر تئاتر استان در گرو دریافتن هنرمندان این رشته بگونه ای نیک است.
رضا میرمعنوی از پیشکسوتان تئاتر گیلان گفت: تئاتر استان برگرفته از سیاست گذاری های تئاتر کشور است و تئاتر گیلان بواسطه پیشینه خود و همچنین دارا بودن نیروی توانمند و دانش آموخته در رشته بازیگری بسیار غنی است، اما به لحاظ سرمایه گذاری در این هنر و تدارکات، شاید پایین تر از استان های دیگر نیز باشد.
وی افزود: پیشینه تئاتر گیلان و پرورش چهره های جهانی و کشوری از این خطه در زمینه تئاتر می طلبد که این استان جشنواره ملی را با حمایت مسئولان طراحی و هر ساله به نحو شایسته برگزار کند.
علی حاج علی عسگری پیشکسوت تئاتر استان گیلان، وضعیت تئاتر را تراژدی عظیم توصیف کرد آنگاه که تئاتری ها هم تئاتر نمی بینند.
وی در گفت وگو با ایرنا افزود: اگرچه اعتبار نمایشی از اداره کل استان ها گرفته شده و به مرکز هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سپرده شده، اما گویا خود فرزندان تئاتر چنان بی رغبت شده اند که بر پای صحنه نمی نشینند.
وی اظهار کرد: سینه مالامال درد است و تمام سخنان به استناد گفته می شود.
وی تاکید کرد: پیشتر از نداشتن پول می گفتیم و امروز، وضعیت تئاتر تراژدی عظیم شده است .
محمد پورجعفری کارگردان و مدرس تئاتر در گیلان نیز نداشتن فرهنگسرا را با توجه به پیشینه قوی استان در زمینه تئاتر یکی از آسیب های بزرگ رشت دانست.
وی اظهار کرد: رشت یکی از کلانشهرهای کشور است و دارای پیشینه ای با بیش از یک قرن در هنر تئاتر نمی بایست به لحاظ دارا بودن سالن های تخصصی تئاتر، در مضیقه باشد.
وی ادامه داد: سالن های بدون استفاده بسیاری در اختیار برخی سازمان های مربوط قرار دارد که با اندک هزینه ای فضای فرهنگسرای مناسبی را پدید خواهد آورد.
معاون هنری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی گیلان، وضعیت تئاتر استان را رو به رشد توصیف کرد اما بررسی مشکلات تئاتر استان را نیازمند آسیب شناسی دانست.
سیدوحید فخرموسوی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا ، حرکت سازمان فرهنگی شهرداری رشت را حرکتی در مثبت در راستای ارتقای هنر تئاتر بیان کرد و افزود: اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی گیلان ضمن استقبال از این حرکت فرهنگی، تعامل لازم را در این راستا اعمال می کند.
وی ادامه داد: هنر، خاستگاه و عروجش خلاقیت است و پیدایش خلاقیت به آموزش بستگی دارد.
وی جشنواره بین المللی فجر را ویترین هنر نمایشی کشور توصیف کرد و گفت: امسال هفت نماینده از گیلان در این جشنواره حضور دارند و این خود نشانگر وضعیت مثبت و رو به رشد تئاتر استان است.
روز گذشته (شنبه) 50 گروه نمایشی در هیبت کارناوال تئاتر در پیاده راه فرهنگی رشت - سبزه میدان تا انتهای خیابان اعلم الهدی - همزمان با اعلام حکم مرکز استان گیلان شدن شهر رشت به وسیله یک گروه نمایشی که ابلاغی را به شکل نمادین از زمان شاه عباس صفوی می خوانند، با سوت خود این واقعه را به شهروندان رشت تبریک گفتند.
نمایش هایی که اجرا شد، در گونه های مختلف نمایشی از جمله نمایش خیابانی، آیینی، سنتی، شورایی، تئاتر نامرئی، سیاه بازی، نقالی، پارکور، تعزیه (شاهزاده ابراهیم)، نمایش مدرن، پانتومیم، فیزیکال، پرفورمنس، فرم، نمایش کودک، دلقک و … است و تلاش شده از صفر تا صد تئاتر رشت در این کارناوال حضور داشته باشند.
تئاتر، آینه زندگی بر صحنه است و توانای خلق لبخند و گریستن بر چشم مخاطبان خویش و آموختن و نواختن ...
و این روزها سرزمین کوچک جنگلی، پروفسور سمیعی، اکبر رادی، فریدون پوررضا، ناصر مسعودی، کیومرث صابری فومنی، آیدین آغداشلو، حسین محجوبی و ... رپرتوآر(اجراهای بهم پیوسته) شعر ، موسیقی، خط ، تئاتر و ... شده است./ایرنا