مشاهیر راکِ فارسی، علیه فراموشی…

بهمن بابازاده –  گفتگوی ویدئویی «بابک ریاحی پور» از موزیسین ها و نوازنده های باسابقه و قدیمی ایرانی با واکنش تند خاندان یغمایی رو به رو شده است. 

به گزارش  هنر گیلان   بابک ریاحی پور در این گفتگو به صراحت گروه «اوهام» را نخستین گروه راک فارسی در ایران لقب داده و در ادامه کنایه هایی را نیز به «کاوه یغمایی» و «کورش یغمایی» داشته است. گفتگویی تند و صریح همچون عمده گفتگوهای بابک ریاحی پور که حالا به جنگی علنی بین مشاهیر راک فارسی تبدیل شده است.

نخستین اظهارنظر پس از این گفتگوی تند و پرکنایه را «کاوه یغمایی» راک استار سرشناس ایرانی در صفحات شخصی خود نشان داد. یغمایی با انتشار تصویری دو نفره که بابک ریاحی پور در کنارش روی استیج در حال ساز زدن است، نوشته: «بابک عزیز آیا این همه نکبت و کابوس برای هنرمندان ایران کافی نیست که شما بدون دلیل دم از افتخار گرفتن اولین مجوز از “وزارت ارشاد” به همراه دوست خود ” شهرام شعر باف ” میزنید و آن را یک افتخار فرض میکنید؟!

کاوه یغمایی افزوده: «تاریخ سازی غیر مستند شما و همه چیز را از پنجره تولد کاری خود فرض کردن اشتباهی فاجعه بار است. دیگر این جمله را تکرار نکنید که “اولین موزیک راک در ایران توسط شما و شهرام شعر باف عزیز مجوز گرفت” چون امروز نه مجوز وزارت ارشاد ارزشی دارد و نه شما توان ثابت کردن ادعای خود را دارید. شایسته است به زحماتی که هنرمندان ایرانی در ایران و خارج از ایران کشیدند تا شما امروز بتوانید با خیال راحت در تهران و شهر های مختلف ایران کنسرت بدهید احترام بگذارید.هنرمندانی که امروز یا به خارج از ایران تبعید شدند یا از بی پولی رنج میبرند و یا معتاد شدند و دیگر در میان ما نیستند و یا هنرمندانی که ممنوع الکار شدند و زندانی. به دلیل نا آگاهی شما نیازی به توضیحات در مورد تاریخ موزیک پس از انقلاب ١٣۵٧   نمیبینم اما اگر نیازی احساس کنم یک بار برای همیشه با ارایه مستندات و مدارک خود به شما و امثال شما از نگاه انتقادی دوستانه توضیح خواهم داد که راه گرفتن مجوز و کار موزیک برای شما و دیگران باز شود تا امروز فعالیت هنری خود را در شرایطی بی رقیب ادامه دهید.»

پس از این جمله تند، شهرام شعرباف (سرپرست گروه اوهام، از قدیمی ترین و باسابقه ترین گروه های راک فارسی) نیز وارد معرکه شد و در پاسخی تند به کاوه یغمایی نوشت: «شما مجوز اجرای وزارت کشور و سالن میلاد در سال 2018 را از کجا گرفتی؟ مسبب شنیده نشدن صدای بانوان ایران بابک ریاحی پور نیست. ببخشید که ما به جز شما و پدر شما موزیک راک دیگری گوش میدهیم.»

اما تندترین واکنش در این جنگ علنی را «کورش یغمایی» نشان داد. او که فرزندش (کاوه یغمایی) سالهاست پس از حضوری دوباره در ایران، به کانادا مهاجرت کرده، در واکنش به حواشی پیش آمده بین پسرش و اهالی موسیقی راک در ایران نوشت: «برای شیادانی که نردبان شهرت خود را بر دیوار سادگی و ناآگاهی مردم تکیه داده‌اند و به دروغ خود را از سوی رسانه هایی که از عوام می‌باشند در مقام شریف هنرمند جا زده‌اند. ما به اندازه‌ای در زمینه شناخت و درک موزیک مدرن جاری در جهان دچار غفلت شده‌ایم که حتا متوجه آن نیستیم « هنرمندان راستین خود را به فراموشی سپرده‌ایم». انگیزه و علت این آشفتگی هم آن است که این سیل ویرانگر و آشوبگر دست اندرکاران در موزیک، نه استعدادی برای کار نوین و ارزشمند دارند و نه شعور خاموش ماندن.»

راک ایران پیش از انقلاب آغاز شد. مهاجمین، رِبِلز، گناهکاران، بیگ بویز، اعجوبه‌ها، اسکورپیو، سعید، ابی لیتلز، شیدی، فرهاد، بلک کتس، کوروش یغمایی، فریدون فروغی و بسیاری دیگر در شکل گیری راک ایران نقش داشتند و امروز هم به غیر از کورش یغمایی، فرهاد و فریدون قطعات کمی از آن‌ها موجود است که همان حدود 70 قطعه منبع بسیاری از تحقیقات شده. خاستگاه بسیاری از هنرمندان راک ایرانی از جمله فرهاد و بلک کتس رستوران کوچینی است.

 اما این جریان پس از انقلاب تا اواخر دهه هفتاد مسکوت می‌ماند. بسیاری از آرتیسیت‌های این ژانر مانند سیاوش قمیشی، شهبال و شهرام شبپره، آندرانیک مددیان، مارتیک و دیگران از ایران می‌روند و سبک کارشان را هم عوض می‌کنند. آن‌ها که در ایران می‌مانند هم یا موسیقی را کنار می‌گذارند یا تلاش می‌کنند و تولیداتی انجام می‌دهند که امروز موجود است. اما آنچه از راک فارسی شنیده شد مربوط به فعالیت‌های پیر پسرهای راک از اواسط دهه هفتاد به بعد است. اگرچه می دانیم بسیاری از این آیکُن‌ها پیش از آن‌ هم فعالیت و تولیداتی داشتند اما به دلایل مختلف پروژه‌هایشان در هاردهای اینترال و نوار کاست‌ها باقی ماند.

 اما از اواسط دهه هفتاد به بعد فعالیت جدی‌تر شد و آثار این هنرمندان با روش‌های مختلف منتشر شد. آن زمان «کاوه یغمایی» به دلیل پیشینه‌ی خانوادگی و حضور پدر و عموهایش در موسیقی فعالیت‌اش را آغاز کرده بود. همراه با بابک امینی و بابک ریاحی پور در جشنواره موسیقی فجر شرکت کردند. پیشتر یعنی در سال 1371 هم او با رامین بهنا، آرش رادان، شاهکار بینش پژوه و علا مظفری گروهی داشتند و تمرین می‌کرند اما اگر هم تولیدات اورجینالی داشتند منتشر نشد. در اواخر دهه هفتاد هم همراه با کوروش یغمایی، کامیل یغمایی، بابک ریاحی‌پور و چند نوازنده دیگر در کیش کنسرت برگزار کردند. در این دوره «آرش میتویی» هم فعال بود و آلبومی با کلام فارسی تولید کرده بود. از سال ۷۳ روی اشعار حافظ کار کرد و پس از ضبط آلبوم اولش با «شهرام شَعرباف» آشنا شد و چند کنسرت هم برگزار کردند. البته در اواخر دهه شصت هم آرش میتویی، بابک خیاوچی، نعیم سبحانی و کامیار کاشانی گروهی داشتند و آثار مطرح راک جهان را کاور می‌کردند.

فعالیت‌های شهرام شعرباف، شاهرخ ایزدخواه، بابک ریاحی‌پور، زرتشت سلطانی و مانی صفی‌خانی در دهه 70 شکل گرفت. این فعالیت‌ها به شکل گیری گروه «اوهام» ختم شد. اوهام به نوعی اولین گروه راک ایرانی است که کارش را به شکل آزاد و بی‌واسطه به گوش مخاطب رساند. در رابطه با مجوز نگرفتن اوهام اعضای گروه چندین بار صحبت کردند و خاطره‌ی رد شدن چند باره‌ی آلبوم در ارشاد را شرح دادند. پس از اینکه از انتشار رسمی کارشان ناامید می‌شوند سایتی راه می‌اندازند و آلبومشان را به شکل رایگان روی سایت قرار می‌دهند و این شروعی جدی برای ارتباط با مخاطب بود. اوهام تبدیل به گروهی شده که به موزیسین‌های دیگر نشان داد می‌توانند بی‌پرواتر آثارشان را تولید کنند و راحت‌تر به گوش مخاطب برسانند.

یکی از گروه‌هایی که امروز کمتر نام و نشانی از آن باقی مانده «پژواک» بود که در نیمه اول دهه هفتاد شکل گرفت؛ امیر توسلی آرش رادان، نوید ذوالفقار، فرزاد فخرالدینی و میلاد زنده نام، حمید توسلی و کسرا سبکتیکین اعضای آن بودند و بعدتر شاهکار بینش پژوه هم در دوره‌ای خواننده گروه شد. آن‌ها موفق شدند یک آلبوم به نام «بر بستر لغزان زمان» را منتشر کنند. آن‌ها هم در دهه هفتاد به سمت علاقه اصلی خودشان حرکت کردند و در دهه هشتاد فعالیتشان را جدی‌تر کردند. البته نباید فراموش کرد بیرون از ایران هم گروه‌های فعالی مانند «خاک» وجود داشتند که توانسته بودند آلبوم اولشان با کلام فارسی منتشر کنند.

در دوران معاصر نیز راک فارسی تقریبا به فراموشی سپرده شده است. کنسرت های راک تماما در ایران ممنوع اند و چهره هایی چون کورش و کاوه یغمایی سالهاست فعالیتی را ندارند. کاوه پس از یک دوره فعالیت رسمی و تحت مجوز، از ایران خارج شد و حالا در حال برگزاری کنسرت در خارج از کشور است. کورش یغمایی نیز سامن شمال کشور است و امسال با همه گیری ملودی «گل یخ» در جهان و اتفاقات ویژه ای که برای آن رخ داد، حالا چهره ای بین المللی است و حتی خبر حضور در مراسم «گرمی» نیز درباره او مطرح شد.

منبع: اختصاصی «بیلبورد»