رُخ: رپ‌فارسی دیگر صدای مردم ایران نیست
عضو شاخص تشکل «ملّی» گفت: رسانه‌های رپ‌فارسی پول می‌گیرند تا موج ابتذال را زنده نگهدارند و به استعدادهای مستقل و متفاوت میدان نمی‌دهند. رپ‌فارسی دیگر صدای مردم ایران نیست و احساس می‌کنم اگر این حرف‌ها را نزنم تا دو سال دیگر هیچ اثری رپرهای زیرزمینی باقی نمی‌ماند.
«بهنام رُخ» رپ‌کن درونگرا و عضو تشکل «ملی» که با آلبوم تحسین‌شده‌ی «اهلی» و رویکرد تجربی در هیپ‌هاپ شناخته می‌شود، در گفت‌وگو با مجله تصویری «کادانس» ضمن تشریح مواضع خود درباره حال و هوای این روزهای رپ‌فارسی، درباره‌ی سرنوشت جریان روشنفکری هیپ‌هاپ در مواجهه با امواج ابتذال ابراز نگرانی کرد.
رُخ با بیان اینکه این روزها در صنعت رپ‌فارسی شخصیت رپرها از قبل ساخته شده و آن‌ها مجبور به پیروی از فرمول‌های دیکته شده هستند، خاطرنشان کرد: رپرها شبیه کودکانی شده‌اند که باید به سوپرمارکت مراجعه کنند و نقاب بتمن را بخرند یا لباس سوپرمن را بپوشند. رپرهای ایران زمانی سربازانی جان بر کف و دلسوز جامعه بودند اما امروز می‌گویند ما گنگستریم و پذیرای هیچ‌کس غیر از خودمان نیستیم.
وی افزود: رپ‌فارسی به صنعتی ناسالم تبدیل شده و نسل جوانی که باید آینده‌ی ایران را بسازد با موسیقی خوب تغذیه نمی‌شود. مخاطبان رپ‌فارسی در برابر مفاهم ارزشی مثل رفاقت، اعتماد و وفاداری گارد می‌گیرند و رپ‌کنی که از نظام ارزشی سالم برخوردار است، در صورت پرداختن به ارزش‌های جامعه‌ی ایرانی و مسائل اخلاقی با برچسب اُمُل مواجه می‌شود. این در حالی است که در آمریکا هنرمندی چون «کندریک لمار» به راحتی درباره‌ی خدا و مفهوم نور، موسیقی می‌سازد و تحسین می‌شود.
رُخ با ابراز تاسف درباره اینکه انتظار غالب مردم ایران از آثار هنری در مصرف ابتذال و سرگرمی خلاصه می‌شود، اظهار کرد: موج جهانی ابتذال و مصرف‌گرایی که در سال ۲۰۱۹ در جهان شکل گرفت، با چند سال تاخیر خودش را به ایران رسانده و فرهنگ عمومی را به شدت متاثر کرده است. امروز اگر درباره وفاداری میان دوست‌دختر و دوست‌پسر و روابط سالم و انسانی حرف بزنیم، از نظر مخاطبان رپ‌فارسی کار مسخره‌ای انجام داده‌ایم و سرکوب می‌شویم.
وی با انتقاد شدید از فضای ناسالم رسانه‌های رپ‌فارسی و فقدان مسئولیت‌پذیری درباره مصالح اجتماعی مردم، خاطرنشان کرد: رسانه‌های رپ‌فارسی با توجیه درآمدزایی، آثار پوچ را برجسته و از این طریق برای مخاطبان سلیقه‌سازی می‌کنند. باید به حال مخاطب ایرانی که نمی‌تواند درباره یک آهنگ خوب تصمیم بگیرد و رسانه‌ها و کانال‌های یوتیوب برایش تعیین تکلیف می‌کنند، تاسف خورد.
رُخ عملکرد رسانه‌های رپ‌فارسی و کانال‌های یوتیوب را جهت‌دار و ناعادلانه توصیف کرد و افزود: رسانه‌های رپ‌فارسی پول می‌گیرند تا موج ابتذال را زنده نگهدارند و به استعدادهای مستقل و متفاوت میدان نمی‌دهند. رپ‌فارسی دیگر صدای مردم ایران نیست و احساس می‌کنم اگر این حرف‌ها را نزنم تا دو سال دیگر هیچ اثری رپرهای زیرزمینی باقی نمی‌ماند. بسیاری از رپرهای درونگرا سرخورده شده و فعالیت هنری را رها کرده‌اند.
وی با بیان اینکه رپرهای درونگرا به دلیل روحیات‌شان حاضر نیستند از «دروداف» بخوانند و برای پارتی آهنگ بسازند، خاطرنشان کرد: مهاجرت به تهران و تجربه دو سال زندگی در پانسوین نظام ارزشی‌ام را کامل‌تر کرد و توانستم غم آدم‌های شهر را درک کنم. من تصمیم گرفتم با شکستن کلیشه‌های رایج از طریق قصه‌گویی و شخصیت‌پردازی دنیای مخاطبانم را تغییر دهم.
رُخ با اشاره به تکراری شدن فضای اغلب آثار رپ‌فارسی، گفت: رپ‌فارسی در جامعه ایران اثرگذار است اما به لحاظ مخاطب، دایره‌ی گسترده‌ای ندارد. اغلب ترک‌ها قابل پیش‌بینی هستند و همه چیز در ژانر لاو، دیسلاو و گنگ خلاصه می‌شود. به همین خاطر بخش مهمی از مخاطبان دیگر رپ‌فارسی را گوش نمی‌دهند. در واقع باید گفت فرهنگ حاکم بر رپ‌فارسی خیلی شبیه فرهنگ حاکم بر موسیقی پاپ شده و همه مجبور هستند از فرمول‌های ثابتی پیروی کنند. آخرین اثر خوب و قابل تاملی که شنیدم، آلبوم «گوزن» از علی سورنا بود.
وی با اشاره به شرایط سخت سیاسی، اجتماعی و اقتصادی ایران، خاطرنشان کرد: مردم ایران باید نگاه صفر و صدی به مسائل را کنار بگذارند. مشکل امروز ایرانی‌ها این است که دیگر به یکدیگر راه حل پیشنهاد نمی‌دهند و فقط منتظر سپری شدن زمان هستند. مردم ایران به جای فرار از مسائل و مشکلات باید با آن روبرو شوند چرا که فرار کردن هیچ چیزی را درست نمی‌کند. در این شرایط وظیفه رپر دلسوز و مسئولیت‌پذیر این است که برای جامعه راه جدیدی باز کند و مقاومت درونی را در مردم زنده نگه دارد.
نویسنده: «محمدحسین حیدری» / منبع: اختصاصی «بیلبورد»