ارجمند: آهنگسازان در معرض حذف توسط هوش مصنوعی هستند

هوش مصنوعی در دنیای موسیقی به سرعت در حال نفوذ است و کارشناسان هشدار می‌دهند که این فناوری، تهدیدی جدی برای شغل آهنگسازان و هویت هنری آن‌ها به شمار می‌رود.

به گزارش  هنر گیلان   با ظهور فناوری‌های نوین، هنر نیز همچون بسیاری از عرصه‌های دیگر با دگرگونی‌های بنیادین مواجه شده است. یکی از تازه‌ترین و بحث‌برانگیزترین این تحولات، ورود هوش مصنوعی به عرصه موسیقی است؛ پدیده‌ای که تنها به تغییر ابزار محدود نمی‌شود، بلکه پرسش‌هایی جدی درباره ماهیت خلاقیت، جایگاه هنرمند و آینده هویت موسیقایی بشر به میان آورده است. اگر در گذشته ورود سازهای الکترونیک یا نرم‌افزارهای نت‌نویسی، صرفاً به عنوان ابزاری در خدمت آهنگساز تلقی می‌شد، امروز هوش مصنوعی توانسته پا را فراتر بگذارد؛ از ساخت ملودی و تنظیم گرفته تا تولید شعر، صداگذاری و حتی بازخوانی سبک‌های خاص خوانندگان. این دگرگونی، هم فرصت‌هایی تازه برای سرعت و تنوع در تولید موسیقی ایجاد کرده و هم تهدیدهایی جدی برای جایگاه هنرمند و اصالت اثر به همراه آورده است.در چنین شرایطی، پرسش اصلی این است که آینده موسیقی در مواجهه با هوش مصنوعی به چه سمت خواهد رفت؟ آیا این فناوری به ابزاری الهام‌بخش برای خلاقیت تبدیل می‌شود یا تهدیدی جدی برای معیشت و هویت هنرمندان خواهد بود؟ برای بررسی این موضوع با پیروز ارجمند، موسیقیدان و پژوهشگر برجسته موسیقی گفت‌وگو کرده‌ایم. او در این باره تحلیل می‌کند که همان‌طور که موسیقی در گذشته از موج فناوری‌های نوین تأثیر پذیرفت و مسیر خود را ادامه داد، امروز نیز در برابر هوش مصنوعی باید رویکردی هوشمندانه اتخاذ شود؛ رویکردی که تهدیدها را مهار و فرصت‌ها را به خدمت هنر بگیرد.

پیروز ارجمند، موسیقیدان و کارشناس موسیقی، در گفت‌وگویی با اشاره به تجربه‌های گذشته درباره ورود فناوری‌های نوین به عرصه هنر گفت: حدود سی سال پیش زمانی که دستگاه‌های الکترونیک همچون کیبورد و سایزر وارد دنیای موسیقی شدند و بعدها با عنوان VST در کامپیوترها رواج یافتند، هم نگرانی‌هایی در جامعه موسیقی ایجاد شد و هم فرصت‌های تازه‌ای پدید آمد. به گفته او، آن فناوری‌ها کمک کردند آهنگسازان بتوانند ماکت آثار خود را پیش از ضبط نهایی بشنوند و نمونه‌ای به کارگردان یا خواننده ارائه دهند؛ این امر آزمون و خطا را کاهش داد و سرعت کار را بالا برد. در عین حال، تولید موسیقی‌های مصرفی مانند سرودهای پرورشی، آثار پاپ سطحی‌تر و موسیقی تبلیغاتی نیز به‌واسطه همین ابزارها آسان‌تر شد.

وی ادامه داد: ورود این ابزارها باعث شد استودیوها سریع‌تر کار کنند و درآمد آهنگسازان هم افزایش یابد، اما تهدیدی جدی نیز به همراه داشت. بسیاری از کسانی که تحصیلات آکادمیک در حوزه آهنگسازی نداشتند، به مدد این دستگاه‌ها وارد عرصه شدند. با وجود این، تهدیدها در نهایت به فرصت تبدیل شد و امروز دیگر نوشتن روی کاغذ تقریباً منسوخ شده و نرم‌افزارهای نت‌نویسی جای آن را گرفته‌اند.ارجمند با مقایسه این تجربه با شرایط امروز توضیح داد: اکنون در سال‌های اخیر، به‌ویژه در یک سال اخیر، مشابه همان اتفاق در حوزه هوش مصنوعی رخ داده است. در این فناوری می‌توان یک موضوع را به سیستم سپرد و آن آهنگسازی کند، شعر بگوید، خواننده روی اثر بگذارد و نمونه‌ای کامل تحویل دهد. چنین امکانی طبیعتاً برای آهنگسازان تهدید بزرگی به شمار می‌رود، زیرا می‌تواند شغل آن‌ها را در معرض خطر قرار دهد و ناامنی شغلی ایجاد کند. بسیاری از سفارش‌دهندگان موسیقی فیلم، تیزر یا حتی خوانندگان می‌توانند به‌جای هنرمندان مستقل به سراغ هوش مصنوعی بروند.

وی در ادامه افزود: این آثار معمولاً سطحی و فاقد خلاقیت انسانی‌اند و مهم‌تر اینکه موضوع کپی‌رایت نیز به معضلی جدی تبدیل می‌شود، چرا که یک اثر تولیدشده توسط هوش مصنوعی ممکن است هم‌زمان در اختیار چند نفر قرار گیرد. در چنین شرایطی تشخیص اصالت اثر دشوار خواهد بود و حتی کارشناسان دادگستری در راستی‌آزمایی دچار مشکلات جدی می‌شوند.با این حال، ارجمند معتقد است هوش مصنوعی تنها تهدید نیست و فرصت‌هایی هم در خود دارد. او توضیح داد: برای آهنگسازان فیلم، این فناوری می‌تواند الهام‌بخش باشد. اگر برای صحنه‌ای با فضای تعلیق یا ترس همواره یک مدل خاص داشته‌ایم، هوش مصنوعی می‌تواند مدل‌های تازه‌ای پیشنهاد دهد و باعث گسترش خلاقیت شود. همچنین در بخش‌هایی چون میکس و مسترینگ، این ابزار می‌تواند آثار را آنالیز کرده و نکات اصلاحی ارائه دهد که در نهایت به سرعت و کیفیت کار کمک می‌کند.به گفته این کارشناس موسیقی، هوش مصنوعی می‌تواند برای کارهای سطحی‌تر مانند موسیقی تیزرهای تلویزیونی یا آثار خوانندگان تازه‌کار نیز مفید باشد. افرادی که توان مالی بالایی ندارند می‌توانند با کمک این فناوری نمونه‌های اولیه بسازند، تمرین کنند و به مرور به سطح حرفه‌ای‌تر برسند.

وی تأکید کرد: در آینده حتی ممکن است شاهد خلق آثاری باشیم که تاکنون هیچ آهنگسازی در جهان تولید نکرده است. این امر فرصتی جذاب و در عین حال شگفت‌انگیز است. البته چنین تحولی به معنای حذف نوازندگی زنده یا آموزش موسیقی نیست، بلکه باید بپذیریم که در قرن بیست‌ویکم پارادایم‌های گذشته پاسخگو نیستند و جهان مدرن واقعیت‌های جدیدی پیش روی ما قرار داده است.ارجمند با اشاره به جنبه اقتصادی هوش مصنوعی خاطرنشان کرد: این فناوری می‌تواند مدل‌های تازه درآمدی برای موسیقی ایجاد کند. همان‌گونه که دو دهه پیش کسی تصور نمی‌کرد پلتفرم‌های نمایش آنلاین مانند فیلیمو یا نماوا صنعت سینما را دگرگون کنند، در موسیقی نیز می‌توان انتظار داشت پلتفرم‌هایی شکل بگیرند که رابطه میان تولیدکننده و مخاطب را بازتعریف کنند.وی افزود: کشورها می‌توانند روی این بستر سرمایه‌گذاری کنند. آنچه تاکنون در جهان تولید شده الزاماً برای ما کاربردی نیست و باید مراکزی در ایران شکل گیرد که ظرفیت‌های هویتی و فرهنگی ما را در آثار موسیقایی مبتنی بر هوش مصنوعی بازتاب دهد. اگر چنین سرمایه‌گذاری صورت گیرد، این امکان وجود دارد که موسیقی ایران با سرعت بیشتری در مسیر جهانی شدن قرار گیرد.

منبع: «فارس»