شفت؛ سرزمین چشمه‌ها و رودها
شفت سرزمین چشمه‌ها، کوه‌ها، آبشارها، استخرهای طبیعی، شالیزارهای برنج و باغ‌های شاه بلوط است و بقاع متبرکه امام زادگان اسحق و ابراهیم آن سالانه هزاران زائر و گردشگر را به خود فرامی‌خواند.
به گزارش هنر گیلان شفت با ۵۴ هزار و ۲۲۶ نفر جمعیت در غرب گیلان واقع شده و از شمال به رشت و صومعه‌سرا و از غرب به فومن می‌رسد؛ ۱۰۲ روستا و چهار دهستان (جیرده، ملاسرا، چوبر و نصیرمحله) دارد.
شهرستان شفت، واقع در استان گیلان، با تنوع طبیعی چشم‌نواز، ییلاق‌های سرسبز، رودخانه‌ها و آبشارهای خروشان، یکی از مقاصد گردشگری کمتر شناخته‌شده اما پرجاذبه شمال ایران به شمار می‌رود.
این شهرستان با داشتن روستاهای تاریخی و بافت سنتی، فرهنگ زنده تالشی و محصولات محلی منحصر به فرد مانند پنیر سنتی سیامزگی و گل محمدی تجربه‌ای متفاوت از طبیعت و زندگی روستایی را به گردشگران ارائه می‌دهد.
گردشگری در شفت تنها محدود به چشم‌اندازهای طبیعی نیست؛ بلکه فرهنگ، آداب و رسوم محلی، صنایع دستی و فعالیت‌های سنتی مانند گلاب‌گیری و برداشت شاه‌بلوط، هویت خاص این منطقه را تشکیل می‌دهند؛ این شهرستان سرزمین عالمان بزرگی چون آیت الله میرزای شفتی، سید محمدباقرشفتی و پناهگاهی آرام چون امامزاده ابراهیم و امام زاده اسحاق است.
امام‌زادگان شفت؛ جاذبه‌ای ترکیبی از معنویت و طبیعت در گیلان
بقاع متبرکه امامزاده اسحاق و خواهرش خیرالنساء در ارتفاعات سیاه‌کوه احمدسرگوراب و امامزاده ابراهیم (ع) در دامنه کوه‌های شفت، از جمله مهم‌ترین مقاصد زیارتی و گردشگری گیلان هستند که هر ساله شمار زیادی از زائران و گردشگران داخلی و خارجی را به خود جذب می‌کنند.
شفت؛ سرزمین چشمه‌ها و رودها
امامزاده ابراهیم شفت
در ۲۲ کیلومتری جنوب شرقی شفت، روستای امامزاده ابراهیم واقع شده که با معماری منحصر به فرد خانه‌های چوبی چندطبقه، چشم‌اندازهای طبیعی بکر و بازارچه‌های محلی پررونق، یکی از روستاهای شاخص گردشگری مذهبی شمال کشور است؛ زندگی در کلبه‌های چوبی و تجربه اقامت در دل طبیعت کوهستانی، هر ساله گردشگران زیادی را به این منطقه می‌کشاند.
این دو بقعه متبرکه و مناطق پیرامون آنها نه تنها به دلیل ارزش معنوی و مذهبی، بلکه به واسطه طبیعت سرسبز، هوای ییلاقی و اقتصاد محلی مبتنی بر کشاورزی، دامداری، صنایع دستی و گردشگری، از ظرفیت بالایی برای توسعه صنعت گردشگری گیلان برخوردار هستند؛ کارشناسان معتقدند توجه بیشتر به زیرساخت‌های جاده‌ای، بهداشتی و اقامتی می‌تواند این مناطق را به قطب مهم گردشگری زیارتی و سیاحتی شمال کشور تبدیل کند.
۱۳ اردیبهشت‌ماه سال ۱۴۰۳، آتش سوزی در روستای امامزاده ابراهیم شفت، بیش از ۳۰۰ خانه و مغازه در اثر آتش‌سوزی روستای امامزاده ابراهیم شفت از بین رفت؛ این روستا در ۳۰ سال اخیر پنج بار دچار آتش‌سوزی شده است؛۳۰۰ متر پایین‌تر از بقعه امامزاده ابراهیم و در دامنه کوه، محلی قرار دارد که به گفته ساکنان روستا، محل شهادت امامزاده ابراهیم است؛ در قسمت شرقی بقعه امامزاده ابراهیم چند چشمه جوشان قرار دارد؛ مردم روستا معتقدند این امامزاده پس از مسمومیت با سم از آب این چشمه‌ها نوشیده‌اند و به همین دلیل قداست خاصی برای «چل چشمه» قائل هستند.
مقبره بابارکاب هم مزار پیرمرد خدمتکار امامزاده ابراهیم است که توسط خلفای عباسی مسموم شد؛ این مقبره حدود پنج کیلومتر با بقعه امامزاده فاصله دارد .
در قسمت شرقی امامزاده، رودخانه‌ای پرآب و خروشان وجود دارد که روستا را به دو قسمت تقسیم کرده است؛ یک پل نیز این دو بخش را به هم پیوند می‌دهد.
بازار امامزاده ابراهیم یکی از اصلی‌ترین جاذبه‌های دیدنی این روستاست؛ در این بازار، از پنیر خوشمزه سیامزگی، سوهان مخصوص، محصولات قلاب‌بافی و انواع زیلو و حصیر را می‌توان به‌عنوان سوغات تهیه کرد.
شفت؛ سرزمین چشمه‌ها و رودها
امام زاده اسحاق رشت
بقعه نقره‌ای‌رنگ امامزاده اسحاق در ارتفاع بیش از یک‌هزار و ۳۰ متری از سطح دریا و ۲۵ کیلومتری غرب شفت، بر بام گیلان قرار دارد؛مسیر دسترسی به این بقعه، جاده‌ای سرسبز و چشم‌نواز از میان شالیزارها، رودخانه‌ها و خانه‌های سنتی است که خود به‌تنهایی جاذبه‌ای گردشگری محسوب می‌شود.
براساس روایات تاریخی، امامزاده اسحاق و خواهرش خیرالنساء از فرزندان امام موسی کاظم (ع) و خواهر و برادر کوچک امام رضا (ع) بوده‌اند که در جریان مهاجرت سادات از مدینه به ایران، در منطقه شفت سکونت یافته‌اند. این بقعه اکنون علاوه بر جایگاه معنوی، به یکی از دیدنی‌ترین مقاصد ییلاقی گیلان بدل شده است.
شفت علاوه بر بقاع متبرکه، دارای روستاهای ییلاقی و زیبای چوبر، نصیرمحله و سیامزگی است که پنیر سنتی آن آوازه‌ای فراتر از مرزهای استان دارد. بازارچه‌های محلی این مناطق نیز با عرضه صنایع دستی و سوغات، رنگ تازه‌ای به اقتصاد روستایی بخشیده‌اند.
شفت؛ سرزمین چشمه‌ها و رودها
آبشار دودوزن شفت
سیامزگی؛ ییلاقی با هویت تالشی
شفت، با طبیعت سرسبز، آب‌وهوای ییلاقی و بقاع متبرکه تاریخی، امروز نه تنها مقصد زائران معنوی بلکه جاذبه‌ای ارزشمند برای علاقه‌مندان به گردشگری روستایی و طبیعت‌گردی در گیلان است.
روستای سیامزگی با چشم‌اندازهای طبیعی کم‌نظیر، ییلاق‌های سرسبز و بافت سنتی، یکی از برجسته‌ترین جاذبه‌هاست.
نام درست این روستا «سیامزگی» و نه «سیاهمزگی» است؛ پژوهشگران معتقدند دلیل اشتباه رایج در نام‌گذاری، حذف حرف «ه» پایانی در گفتار تالشی‌هاست؛ مردم محلی واژه را «سیا» و نه «سیاه» تلفظ می‌کنند.
سیامزگی با جاده‌ای آسفالته حدود ۲۵ کیلومتری از مرکز شهرستان شفت قابل دسترسی است؛ مردم این روستا به زبان تالشی با لهجه محلی سخن می‌گویند که بخشی از جذابیت فرهنگی منطقه محسوب می‌شود.
شفت؛ سرزمین چشمه‌ها و رودها
پنیر سیامزگی
پنیر سیامزگی؛ طعم کم‌نظیر سنتی
یکی از محصولات مشهور این منطقه، پنیر سنتی سیامزگی است که با روش‌های بومی و سنتی تهیه می‌شود؛ طعم و کیفیت این پنیر، آن را در میان گردشگران و علاقه‌مندان به محصولات سنتی محبوب کرده است.
شفت علاوه بر سیامزگی، دارای روستاهای متعدد با جاذبه‌های طبیعی و فرهنگی است.
کلاچ خندان؛ روستایی با بافت سنتی که قطب پرورش ماهی و آبخیزداری محسوب می‌شود و وجود برکه‌ها و آبگیرهای طبیعی بر زیبایی آن افزوده است.
خرطوم؛ با طبیعتی بکر و دریاچه‌ای زیبا که مقصدی محبوب برای علاقه‌مندان به عکاسی و طبیعت‌گردی است.
دست خط محله چماچا؛ روستایی با صفا و بافت سنتی که در نزدیکی آن دریاچه‌ای آرام و وهم‌انگیز قرار دارد و فضایی متفاوت برای گردشگران فراهم می‌آورد.
لپوندان؛ روستایی با رودخانه پرآب، مزارع چای و آبشار پلکانی لاست‌پشت که چشم‌اندازی کم‌نظیر و طبیعتی بکر را در دل خود جای داده است.
دیگر روستاهای زیبای شهرستان شامل دوبخشر، گیلده، کمسار، سفیدمزگی، بیالوا، کاظم‌آباد، صیقلان، بداب، درودخان، چناررودخان، طالقان، چوبر، ویسرود، جیرده و پده هستند؛ هر یک از این روستاها جاذبه‌ها و ویژگی‌های منحصر به فرد خود را دارند.
شفت؛ سرزمین چشمه‌ها و رودها
آبشار دودوزن شفت
آبشارهای شفت؛ جلوه‌ای از طبیعت زیبای گیلان
آبشار دودوزن با ارتفاع ۵۴ متر و از چشمه‌ای به همین نام، یکی از جذاب‌ترین جاذبه‌های طبیعی شفت است؛ این آبشار در میان درختان سرسبز قرار دارد و مسیر پلکانی آن تا پایین دره ادامه می‌یابد؛ نام آبشار برگرفته از گویش تالشی به معنی «ریزش دود» است؛ زیرا هنگام بارش یا مه‌آلود بودن منطقه، اطراف آن شبیه دود سفید دیده می‌شود.
در انتهای آبشار دودوزن یک حوضچه کوچک قرار دارد که پس از ریزش آب درون آن به روستاهای پائین دست جریان پیدا کرده و زمین‌های اطراف را آبیاری می‌کند.
شفت؛ سرزمین چشمه‌ها و رودها
علاوه بر دودوزن، شهرستان شفت دارای آبشارهای دیگری از جمله آبشار لاس‌پشت در روستای لپوندان، دیواکل در روستای علیسرا، وزنه‌بن در روستای سفیدمزگی، دیوان‌دره در روستای طالقان و استخرهای طبیعی متعدد در روستاهای لیشاوندان، ملاسرا، کوزه‌گران، گیج‌سرا، چماچا، خرطوم و نصیرمحله است که مقصد مناسبی برای طبیعت‌گردان و گردشگران محسوب می‌شوند.
گلاب‌گیری در گیلده روستای گیلده با باغات گل محمدی و کارگاه‌های متعدد گلاب‌گیری، یکی از مراکز مهم تولید گلاب استان گیلان است؛ برداشت گل محمدی از اواخر اردیبهشت تا بیستم خرداد انجام می‌شود و محصولات شامل گلاب، اسانس و گلبرگ خشک است که در صنایع دارویی، غذایی و آرایشی کاربرد دارد.
گلاب گیری در این روستا از سال ۱۳۸۹ آغاز شد و اکنون کارگاه‌های متعدد گلاب‌گیری در این روستا دایر است.
شفت؛ سرزمین چشمه‌ها و رودها
شاه بلوط در مناطق مرتفع و با خاک مرطوب و زهکشی مناسب رشد می‌کند و در ایران عمدتا در جنگل‌های هیرکانی گیلان یافت می‌شود؛شهرستان شفت با باغات کوهستانی خود، یکی از مناطق مهم برداشت شاه‌بلوط به شمار می‌رود؛در شهرستان های لاهیجان و فومن و جنگل های شفارود رضوانشهر هم باغ های شاه بلوط به صورت پراکنده وجود دارد.
درخت شاه بلوط در ایران فقط در مناطق محدودی از جنگل‌های هیرکانی گیلان می‌روید و منطقه ویسرود وسیع‌ترین رویشگاه درخت شاه بلوط در ایران به شمار می‌آید؛ برداشت میوه شاه بلوط در گیلان از اوایل شهریور ماه آغاز و تا اواسط آبان‌ماه دارد.
شفت؛ سرزمین چشمه‌ها و رودها
بازار هفتگی
بازار هفتگی در شهرستان شفت دوشنبه‌ها در شهرشفت، چهارشنبه‌ها در نصیرمحله و یکشنبه‌ها در چوبر برگزار می‌شود؛ در دوشنبه بازار شهر شفت مردم محلی و کسبه شهرستان‌های همجوار، انواع محصولات تولیدی خود را عرضه می‌کنند.
بازارهای هفتگی شفت یکی از جاذبه‌های سنتی این شهرستان به شمار می‌رود که علاوه بر رونق اقتصادی، جلوه‌ای از فرهنگ و زندگی محلی گیلانیان را به نمایش می‌گذارد؛ در این بازار، محصولات کشاورزی، صنایع دستی، خوراکی‌های محلی و انواع سوغاتی‌های بومی عرضه می‌شود و فضایی سرشار از رنگ، عطر و طعم برای گردشگران و علاقه‌مندان به تجربه سبک زندگی روستایی و سنتی فراهم می‌آورد.
بنا به تعریف استادان گردشگری؛ اکوتوریسم (طبیعت‌گردی) سفری است مسئولانه به مناطق طبیعی که منجر به حفظ محیط زیست شده و موجب بهبود کیفیت زندگی مردم محلی می‌شود؛ بهتر است طبیعت را درک کنیم و حتی شاید بهتر باشد زیبایی جاده‌های نو را دریابیم؛ به خود و فرزندانمان بیاموزیم درختان کوچک را بشمرند تا دیدن بیاموزند.
مفاهیم گردشگری در دنیای امروز عمق یافته و گیلان با همه گیرایی‌های کم نظیرش برای آنانی که از ذوق سفر سرشارند سفرنامه‌ای است بی‌انتها؛ ازاین‌رو ایرنا گیلان تلاش کرده در مجموعه گزارش‌هایی با عنوان «در مسیر باران، آشنایی با جاذبه‌های گیلان» بمناسبت ۲۷ سپتامبر روز جهانی گردشگری و در پی آن هفته گردشگری در کشور با هدف بالابردن سطح آگاهی در مورد نقش گردشگری در جامعه جهانی و نشان‌دادن چگونگی تاثیر این صنعت بر ارزش‌های اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی در سراسر جهان تنها اشارتی کلی به مقاصدی بارز از شهرستان‌های استان برای علاقه‌مندان به سیاحت‌گردی داشته باشد.