مقاله: جشنواره تئاتر شهروند لاهيجان / اختصاصی هنر گیلان
افزودن به علاقمندی ها
شما وارد سایت نشده‌اید
جشنواره تئاتر شهروند لاهيجان
لقمه اي كه در گلوي برخي از مسئولان شهري گير كرده است
ضرب المثل يك كلاغ چهل كلاغ امروزه مصداق بيشتری پيدا كرده است . اينكه به تناسب تفكر افراد و اطلاعات غلط و ذایقه فردی یا جمعی ؛ مطالب تغییرکرده و به كلاغ چهلم كه ميرسد واقعيت كاملا برعكس و دگرگون ميشود . همین یک کلاغ چهل کلاغ معضلی است که جشنواره شهروند لاهيجان را نیز درگیر کرده و باعث شده كه چنین رویداد مهم کشوری ،ارزش خود را از دست داده و با نگاه غیر کارشناسانه آسیب جدی بر آن وارد شود.
مروری بر پنج دوره برگزاری این جشنواره گواه بر آن است که اولين جشنواره تئاتر شهروند صرفا بر اساس يك ايده شكل گرفت. اينكه چهار هنرمند تئاتر توانستندپنج اثر هنري توليد كنند و از آنجا كه شرط اصلي حضور در يكي از جشنواره هاي كشور ی چندین اجرای عمومی در شهر بود به اين نتيجه رسيدند كه گفتگويي با شوراي شهر داشته تا اجراهاي تئاتر خياباني آن سال؛ شكل منسجم پيدا كند و شهروندان نیز به تماشای آثار هنرمندان شهرشان بنشینند ، تا به این طریق هم هنرمندان به اهداف خود برسند و هم انرژی صرف شده در راستای فرهنگ سازی استفاده شود . بگذريم كه هنرمندان برای به بار نشاندن چنین ایده ای چقدر تلاش کردند. به هر حال با هر جان كندني كه بود اولين جشنواره برگزار شد و مورد توجه شهروندان قرار گرفت. جشنواره هزينه چنداني نداشت .هزينه آن در حد برگزاري يك مراسم مناسبتي در شهر بود. اما همان سال سرو صداي زيادي به پا کرد . برخي نگران و دلواپس به علت اجرای يك تئاتر آييني که در جشنواره های کشوری همواره مورد توجه بوده لب به اعتراض گشودندكه آهای مردم چه نشستید ابتذال ريشه دوانده، حرمت های پایمال شده ، این همه رشادت و فداکاری نادیده گرفته شده و شبنامه ، ویژه نامه و چه بسیار نامه ها تا مانع ادامه این فعالیت شوند!
خدا را شكر كه درآن سال هدف تعطيلي جشنواره شهروند تحق پیدا نکرد و بعلت استقبال شهروندان و خوش آمدن به مذاق مسئولان جشنواره شكل گسترده تري گرفت و استانی شد. كارهای شرکت کننده از استان گیلان در جشنواره ارزیابی و تعدادی به بخش مسابقه راه پیدا کردند و دومین جشنواره نیز با موفقيت اجرا شد. باز برخی نگران شده و حرف و حديث بسیارگفتند .این بار جناح بندي خودش را به شكل جدي تري نشان داد. حال يك عده از مسولان موافق و يه عده ديگر صرفا براي رو كم كني مخالف بودند. به هر حال سال سوم ، چهارم و پنجم جشنواره شكل ملي بخود گرفت. فراخوان در سطح كشور پخش شد حتي در دو دوره مهمان خارجي از كشورهاي همسايه داشت تا به امروز...
انچه كه بي شك جاي ترديد ندارد آن است كه وقتي يك برنامه از حالت شهرستاني به كشوري تبدیل ميشود امتياز بزرگي براي شهرستان بوجود مي آيد و باز جاي شك نيست كه هيچ عقل سليمي خواستاراز دست دادن چنين امتيازي براي شهر خود نمي باشد.
اما چه اتفاقي افتاده كه عده اي از همان نخست سنگ مخالفت به سينه زدند؟ و نخواستند که این رویداد کشوری هر سال شکوفا شود و به بار بنشیند؟ يكي از دلايل؛بی شک همين يك كلاغ و چهل كلاغ شدن مسايل جشنواره در زمينه امور مالي بوده كه همواره در شهرستان بعلت تخصیص اعتبارات اندک ایجاد حسایت میکند. در برگزاری جشنواره تئاتر خیابانی شهروند لاهیجان سه سازمان مشاركت دارند كه عبارتند از مركز هنرهاي نمايشي کشور، اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي گیلان و شهرداري لاهیجان كه متولي اصلی برگزاري جشنواره است.
اين جشنواره به علت کشوری شدن و اقامت گروههاي نمايش از استان هاي ديگر ، خورد و خوراك، اياب و ذهاب ، تبليغات ، داوری ، جوایز و... هزينه بيشتري نسبت به مراسمات درون شهري داردكه خوشبختانه سازمان هاي ديگر را به مشاركت وادار كرده و آنها را مجاب ميكند تا با شهرداري در برگزار ي جشنواره همكاري كنند ولي از آنجا كه منابع مالي با تاخير به جشنواره تزريق مي شود ،مديران اجرايي جشنواره صرفه جويي لازم را اتخاذ مي كنند، آنچنان كه همين شاخ و بال زدن مالي باعث آسيب در روند جشنواره شده و بر كيفيت؛ تاثير منفي ميگذارد. از آنجا كه پس از پایان جشنواره هم هیچ نشست و ارزیابی ازعملكرد صورت نمی پذیرد، هر کسی از ظن خود به ارزیابی مالی جشنواره میپردازد و این اتفاق ارزشمند به صورت یک اتفاق با بار مالی زیاد دربرخي اذهان ثبت میشود .
متاسفانه در تمام این سالها عملكرد گروه اجرايي ناديده گرفته شده ویکی از دلایل آن عدم شفاف سازی مالی و هوچی کردن مخالفان است كه حرف و حديث بسیار در خصوص خرج كرد مالي بوجود مي آورد و اين امر حربه اي مي شود تا برخي از مسولان كه اخبار را از کلاغ چهلم شنیده اند کاملا برعکس قضاوت کنند و در جلسات و نشست ها به غلط از هزینه هنگفت !!! جشنواره سخن بگویند و انرا بهانه ای برای کنسل کردن چنین رویداد ارزشمندی قرار دهند و اظهار نمایند چه نیازی به برگزاری چنین جشنواره های است! این پول را میتوان صرف امورات شهری کرد و...!!!! نكته اينجاست پنجاه درصد هزينه اگر براي جشنواره خرج نشود اصلا به هيچ بخش ديگر در اين شهر اختصاص نمي يابد. پس چرا خواهان تعطیلی چنین امتیاز بزرگی برای شهر هستند را خدا ميداند و ذهنشان كه نسبت به صورت مساله مجهول مانده است .
توجه به هنر براي احياي فرهنگ در کشورهای توسعه یافته امري مهم و ريشه اي است و ابزارهای فرهنگی ،فرهنگسازی، تعلیم و تربیت ؛بعلت ارزشمند بودن در دستور کار قرار گرفته است لذا صرف هزينه جهت آگاه نمودن اقشار جامعهنه تنها زايد نيست بلكه جز ضروريات و الويت هاي اول قرار دارد. درست برخلاف کشورهای در حال توسعه که تمایل به پر کردن شکم داشته و نیاز جسمی را برتر از نیاز روح و روان میدانند. هنر تاتر کاربردهای زیادی دارد .امروزه از این هنر در آموزش، فرهنگ سازی و حتی درمان بهره میبرند که بحث درباره اثرات آن در این مجال نمی گنجد.
اكنون بعد از پنج دوره برگزاری جشنواره تئاتر شهروند گرچه انتظار مي رود كه بايد دغدغه برگزاري آن وجود نداشته باشد و مشکلات و کاستی ها آن كم شود اما متاسفانه بايد اعتراف كرد كه اين نگاه ايده آل به نظر رسيده و جشنواره فرسنگ ها با تثبيت شدن فاصله دارد و باز متاسفانه ضعف ها آن بزرگتر و نگران کننده تر شده تا جایی که اندکی با تعطیلی فاصله دارد. حقيقت آن است كه به واسطه چند تن از اشخاص قدرتمند شهر هنوز روی پا مانده كه اگر آنها نیز کنار بکشند و از حقوق شهر و شهروندان دفاع نکند امسال این جشنواره پایانش را به تماشاه خواهد نشست.
جشنواره خياباني تئاتر شهروند لاهيجان رویداد ارزشمنداست كه برای اين شهر و اين استان تعریف شده و هر گونه خلل در اجرای آن یه نوعی خیانت به مردم تلقی میشود و مسئولان بخصوص آنان که لقمه جشنواره شهروند بر گلویشان گیر کرده است باید پاسخگوی مردم باشدكه چرا: چنین اتفاق کشوری برایشان فاقد ارزش است؟ چرا فرصت اين چشنواره را غنيمت نمي شمارند؟ چرا بجاي ايجاد موانع سعي نمي كنند كاستي را بهبود بخشند؟ چرا نگاه کارشناسی به این جشنواره نمی شود؟ چرا بعد سیاسی آن بیشتر از بعد هنری آن است؟ چرا بعد از پنج دوره بجای آنکه مشکلات آن کمتر شود بیشتر شده است؟ چرا چنین رویداد ارزشمندی انقدر شتاب زده و عجولانه اجرا میشود؟ و هزار چرای دیگر....؟
امیدوارم بحث سیاسی پشت چنین برنامه و برنامه هایی کم شود و مسولان بجای تعطیلی و اضافه دانستن چنین مراسم هایی به سمت گسترش آن رو آورده و آن شود که شهر لاهیجان از استان سرسبز گیلان در کشور بدرخشد و همواره میزبان بهترین جشنواره ها و همايش هاي هنري ، ورزشي، اقتصادي و قرآني باشد. کلامم را با این سخن گرانمایه استاد شعر و ادب احمد شاملو به پایان میبرم " سخت است فهماندن چیزی به کسی که برای نفهمیدن آن پول میگیرد."
نگار نادري
کارشناس ارشد ادبیات نمایشی
کارشناس ارشد ادبیات نمایشی
جهت دریافت فایل بصورت pdf کلیک فرمایید.