یک حادثه و سرنوشت مبهم قلم خبرنگاری

تصویر اتوبوس واژگون خبرنگاران که به زندگی ریحانه یاسینی و مهشاد کریمی دو خبرنگار جوان خبرگزاری های ایرنا و ایسنا را که دیدم ، خاطره تلخ واژگونی اتوبوس دانشجویان شرکت کننده در المپیاد ریاضی کشور در سال ۱۳۷۶ و از دست دادن شش نخبه علمی کشور برایم تداعی شد.            
به گزارش هنر گیلان    خبرنگاران عاشق محیط زیست رفته بودند برای احوالپرسی از دریاچه رنجور ارومیه و بازدید از پروژه‌های احیای آن، غافل از این که جان خودشان با بی توجهی به تهیه اتوبوسی مناسب و راننده‌ای کاردان در خطر است.
   ۲۵ نفر از خبرنگاران رسانه های کشور صبح چهارشنبه برای بازدید از طرح های ستاد احیای دریاچه ارومیه عازم پیرانشهر شدند که اتوبوس آنان در ۱۵ کیلومتری این شهرستان دچار حادثه شد. می گویند اتوبوس از همان ابتدا مشکل داشته و خبرنگاران را نگران کرده بود طوری که به مزاح می گفتند انگار قصد جان ما را دارند ، شوخی شومی که به واقعیت تبدیل شد.
   از سال ۱۳۷۶ تاکنون ۲۴ سال می گذرد ، در طول این سالها خبرنگاران رسانه های مختلف در جای جای ایران از ناایمن بودن وسایل نقلیه عمومی ، جاده های کشور و مشکلات حوزه حمل و نقل بسیار نوشته اند اما صد افسوس آنان که باید گوش شنوا و احساس مسئولیت و جدیت در رفع مشکلات می داشتند ، التفاتی به این مهم نداشتند.
   بر اساس آمار به طور میانگین در ایران روزانه ۴۸ نفر بر اثر سوانح رانندگی جان باخته و حدود ۳ هزار نفر مصدوم می‌شوند!
   آمار منتشر شده توسط WHO درباره آمار تصادفات جاده ای نشان می دهد. هنوز ایران جزو کشورهای منطقه قرمز خطرناک در رانندگی جاده و  دارای رتبه پنجم در مرگ ومیر تصادفات جاده ای است. آماری که نشان از وضعیت بسیار بد ایمنی سیستم حمل و نقل جاده ای کشور دارد.
   
   به گفته کارشناسان ۷۵ درصد تصادفات جاده ای در ۲۰ درصد جاده های ایران به وقوع می پیوندد که همین آمار می تواند متولیان را به سمت بهسازی جاده ها و کاهش خطرات رهنمون کند.
   اگر میانگین ۲۳ تا ۲۷ هزار کشته در سوانح رانندگی در طول سال را همراه با میانگین ۲۵۰ هزار مصدوم این حوادث در نظر بگیریم، با شمار کشته و زخمی شدگان یک زمین لرزه بزرگ در ایران برابری می کند. به واقع آمار یک دهه مرگ و میر ناشی از حوادث رانندگی در ایران با شمار شهیدان جنگ تحمیلی برابری می کند. همچنین این میزان نیمی از کشته شدگان ناشی از ویروس کرونا از ابتدای شیوع تاکنون در کشور است. 
   طبق برآورد مرکز پژوهش‌های مجلس هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی تصادفات رانندگی حدود ۸ درصد تولید ناخالص داخلی است. هزینه مورد نظر در سال ۱۳۹۰ در حدود ۵۱ هزار و ۹۱۰ میلیارد تومان بود که اکنون به چندین برابر افزایش یافته است .
   عوامل موثر در بروز سوانح رانندگی
   در مجموع علل حوادث رانندگی و جاده‌ای به عواملی چون  انسان ،  راه ، وسایل نقلیه و محیط باز می گردد اما بر اساس تحقیقات  مهمترین عامل تأثیرگذار در بروز حوادث رانندگی و جاده‌ای عامل انسانی است .
   براساس آمار و بررسی میزان عوامل تاثیرگذار در تصادف‌های کشور، ۵۲ درصد انسان،۳۰ درصد مشکلات جاده‌ای و ۱۳ درصد نقص فنی خودروها در تصادفات رانندگی نقش دارند.
   کاهش تصادفات  با نظارت دقیق بر مقررات پیشگیرانه
   کارشناسان تاکید می کنند برای جلوگیری از سوانح رانندگی در کشور بحث پیشگیری و مقررات پیشگیرانه بسیار موثر است و باید به آن توجه شود. رانندگی شغلی است که فرد باید از جنبه های مختلف مهارتی ، روحی آمادگی کامل داشته باشد و، بتواند سریع تصمیم بگیرد و در شرایط غیر منتظره واکنش درست نشان دهد تا حادثه‌ای رخ ندهد یا با کم‌ترین خسارت همراه باشد.
   
   هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی تصادفات
   صرف نظر از تلفات انسانی ، هزینه های اقتصادی ناشی از درمان و آسیب به وسایل نقلیه میلیاردها تومان است در حالی که برای جلوگیری از آن با بهسازی جاده ها و ناوگان حمل و نقل خودرویی نه تنها هزینه های انسانی و اجتماعی بلکه هزینه های اقتصادی  بسیار پایین تر است .
   متولیان با ایمن سازی جاده ها، توجه و نظارت دقیق بر عملکرد رانندگان ، ایمن سازی وسایل نقلیه عمومی می توانند از تکرار هر روزه این فاجعه انسانی بکاهند.
   قلم‌های خبرنگاران این مرز و بوم  به چه کار می آید اگر نتواند مردم را از دام اتوبوسهای فرسوده ، از جاده های نا ایمن، از افتادن به قعر دره بی مبالاتی نجات دهد.