به گزارش هنر گیلان در این سالها 17 نویسنده گیلانی 470 داستان را با گویشهای نواحی مختلف سرزمین ابر و باران، جنگل و دریا، کوه و رودخانه اجرا کردند.
قصه هایی از فرهنگ عامه تا داستانهای نوگرا که همه در یک چیز مشترکند ، زبان مادری مردم این دیار سربلند سبز .
گیله
قصه برای سالخورده ترها بخصوص آنها که سواد کافی برای خواندن ندارند لذتی
مضاعف دارد چرا که هم آنان را از شنیدن قصه محظوظ می سازد و هم تاسیانگی
خاطراتی از گذشته را برایشان زنده می کند.
برای جوانتر ها هم ، قصه های جذابی را به زبان مادری که این روزها شاید کمتر می شوند روایت می کند.
*گیله قصه مخزن اطلاعات گویشهای گیلی
پرویز
فکر آزاد بانی اصلی این رویداد فرهنگی در این خصوص به خبرگزاری ایرنا گفت :
تاکنون 470 قصه اجرا شده و 120 قصه نیز در بایگانی آماده پخش است و 30 قصه
نیز آماده ویراستاری یا به قول دست اندرکاران گیله قصه 'دیچین واچین' است.
وی
اظهار داشت : قصه ها حاصل کار 17 نویسنده حاضر در کارگاه مجازی گیله قصه
از گویشهای مختلف گیلان و شهرهای مختلف و حتی گیلانی های مقیم خارج است به
اضافه این که مخاطبان نیز خاطرات می فرستند .
این پژوهشگر فرهنگی
یاداور شد: بیشترین زحمت ویراستاری یا دیچین واچین را جواد اصغری می کشد که
خود از نویسنده های خوب گیله قصه نیز هست و همسرشان خانم اشرف کریمی نیز
در زمینه نوشتن قصه های گیلکی خوب کار می کنند.
به گفته وی بهزاد یاحید نیز از دیگر ویراستاران گیله قصه است .
وی
افزود: همچنین شهرام دفاعی روی داستانهای طنز گیلکی کار می کند و مجموعه
آقای مودت را می نویسد و همسرشان میترا سیدیان نیز در گیله قصه همکاری
دارند.
*زاکان گیله قصه برای گویشوران اصلی
فکرآزاد خاطرنشان کرد:اتفاقی که امسال افتاد تولید داستانهای گیلکی خاص کودکان است که نام ' زاکان گیله قصه ' را بر آن نهاده ایم .
وی
با اشاره به این که در ادبیات گیلان بخش کودک مغفول مانده بود تصریح کرد:
زبان مال کودکان است و کودکان باید گویش ور اصلی باشند تا این زبان را حفظ
کنند.
این داستان نویس گیلکی اظهار داشت: به همین دلیل از حدود هفت ماه پیش کارگاه گیله قصه برای کودکان تشکیل دادیم .
فکر
آزاد افزود: از ' زاکان گیله قصه' استقبال بسیار خوبی شد به نحوی که
مهدهای کودک استان از ما یعنی من و همسرم فهیمه دهقانی که در این زمینه
همکاری می کند برای اجرای قصه گیلکی دعوت کرده اند.
به گفته وی علاوه بر
مراکز آموزشی و مهدهای کودک مراکز موسیقی کودکان نیز از گیله قصه برای
اجرای برنامه دعوت می کنند و رویکردی هم از سوی دانشگاه ها شده که در
جلساتی نحوه کار مشترک در این حوزه مورد بررسی قرار گیرد.
فکر آزاد
اظهار داشت : استقبال بچه ها آنقدر زیاد است که ما را به شوق می آورد و
گرچه فارسی صحبت می کنند ولی به سوالات گیلکی ما پاسخ می دهند و همین
امیدوار کننده است .
به گفته وی مادران جوان نیز اهمیت زبان گیلکی و این که هویت خودشان را در زبان خودشان می توانند پیدا کنند دریافته اند.
وی افزود: داستان گیلکی فهیمه دهقانی در جشنواره قصه گویی بین هفت هزار اثر جزء 120اثر برگزیده شده که این محصول گیله قصه است .
*سه کتاب گیلکی زیرچاپ
فکرآزاد اظهار داشت : در کنار قصه های صوتی و تهیه اپلیکیشن گیله قصه ، سه کتاب گیلکی زیر چاپ داریم.
وی
خاطرنشان کرد: گیله قصه موجب ایجاد مطالباتی در رسانه های استان برای متون
گیلکی شده و الان گیلکی جای خود را در خبرگزاری ها و نشریات باز کرده است
.
وی در ادامه از اقبال زبان شناسان به گیله قصه سخن گفت و افزود: زبان
شناس ها گیله قصه را مخزن اطلاعات گویش های گیلکی می دانند و هنگام پژوهش
به آن مراجعه می کنند.
*گیله قصه فرصتی برای رخنمایی گیلکی
محمد تقی
پور احمد جکتاجی نویسنده و روزنامه نگار پیشکسوت گیلان در این باره گفت
:گیله قصه این فرصت را فراهم آورده که وقتی گیلکی در رسانه های مکتوب دیده
نمی شود از طریق رسانه های شنیداری شنیده شود .
وی اظهار داشت : دست اندرکاران گیله قصه تیم خیلی خوب و همگونی هستند و این را باید به فال نیک بگیریم و دست مریزاد بگوییم.
جکتاجی خاطرنشان کرد : با وجود گیله قصه طیفی که از مطالعه متون مکتوب گریزان هستند می توانند داستان های گیلکی را بشنوند.
محمود
فرضی نژاد خواننده و کارگردان گیلانی نیز در این باره گفت : زبان مادری
انباری از تاریخ ، فرهنگ ، ادبیات خرد و اندیشه هر قوم است.
وی افزود:
برای این که بهترین و زیباترین احساساتمان را بروز دهیم باید مسلط به زبان
مادری باشیم چون زبان مادری با جان و روح ما عجین است.
گیله قصه،
بسیارانی را در طول روز با جهان آدمهای دیگر و داستان زندگی هایشان، عشق
ها و آرزوها، غمها و شادی ها ، شکستها و پیروزی ها آشنا می کند و در ساعات
پایانی شب با آرامش به خواب می سپارد ، خوابی با رویای زنده مانی زبان
مادری و بیداری هویت فرهنگی.
گیلکی از گروه زبانهای شمال غربی ایرانی
است. گروه زبانهای حاشیه خزر در خانواده زبانهای ایرانی شامل زبانهای
تالشی، مازندرانی، گیلکی و تاتی می‌باشند.
مردم گیلک زبان با گویشهای
مختلف سخن می‌گویند که ریشه در زبانهای ایران باستان دارد. در بین
گویشهای مختلف زبان گیلکی از نظر فونتیک (بیان صوت و آوا) و صرف افعال
اختلاف جزئی دیده می‌شود که ناشی از تحول تدریجی و ویژگی فرهنگی اقلیمی هر
منطقه‌است. گویشهای زبان گیلکی را می‌توان چند بخش کرد:
1. گویش
بیه‌پیشی (گویش جلگه نشینان خاور سفیدرود) که در منطقه‌ای حدفاصل آستانه
اشرفیه در غربی ترین نقطه و رامسر و تنکابن در شرق، مابین دریای کاسپین در
شمال و بلندی‌های سیاهکل، دیلمان و اشکورات در جنوب با مرکزیت دو شهر
لنگرود و لاهیجان به آن تکلم می شود.
2. گویش بیه‌پسی (گویش جلگه
نشینان باختر سفیدرود) که در شهرهای رشت، لشت نشاء، خشکبیجار، خمام،
کوچصفهان، صومعه سرا، بندرانزلی، رضوانشهر، فومن و شفت به آن سخن می‌گویند.
3. گالشی (دیلمی) گونهٔ دیگری از گویش های گیلکی است که مردم نواحی کوهستانی شرق گیلان و غرب مازندران به آن سخن می‌گویند.
گفته شده‌است که بنابر اعلام مؤسسه مکس پلانک، زبان گیلکی دومین زبان ایرانی در معرض خطر است.